A fenda entre vivenda e salarios: cantos anos de soldo custa mercar ou alugar

🏠 A fenda entre vivenda e salarios: cantos anos de soldo custa mercar ou alugar

O debate sobre o acceso á vivenda en España adoita mesturar cifras nominais que non descontan a inflación con medias nacionais que agochan diferenzas enormes entre comunidades autónomas. Ao cruzar o valor taxado dun piso tipo de 90 m² (Ministerio de Vivenda), o alugueiro mediano declarado no IRPF (SERPAVI) e o salario bruto anual medio de cada territorio (Enquisa Trimestral de Custo Laboral do INE), é posible medir exactamente canto esforzo salarial esixe hoxe ter casa fronte ás dúas últimas décadas.

1. Tres etapas en dúas décadas: burbulla, axuste e novo encarecemento

Se descontamos a inflación (euros constantes de 2025) e fixamos o ano 2008 como base 100, o mercado residencial español atravesou tres fases moi marcadas:

1. O pico da burbulla (2008): mercar unha vivenda de 90 m² chegou a requirir 8,6 anos de salario bruto íntegro.
2. O axuste tras a crise financeira (2015): a caída real de prezos reduciu o esforzo ata un mínimo de 5,8 anos de soldo.
3. A última década (2015–2025): mentres o salario bruto real se mantivo practicamente estancado (un -3,7 % acumulado desde 2008), o prezo real da vivenda e do alugueiro volveu subir nas grandes áreas urbanas e zonas turísticas, situando a media nacional en 6,7 anos de soldo bruto.

2. A fenda territorial duplícase entre costa/capitais e interior

A media nacional (6,7 anos) agocha unha fenda de máis do dobre entre comunidades autónomas, mesmo tendo en conta que os salarios son máis altos en rexións como Madrid, o País Vasco ou Cataluña:

• En Illes Balears (11,3 anos), Comunidad de Madrid (9,5 anos) e País Vasco (8,0 anos), mercar un piso medio de 90 m² esixe moito máis dunha década de soldo neto equivalente.
• No extremo oposto, en Extremadura (3,6 anos) e Castilla-La Mancha (3,9 anos), o esforzo necesario é menos da metade ca nos mercados máis tensionados.

3. O alugueiro absorbe xa unha cuarta parte do salario bruto mediano

Para quen vive de alugueiro, o indicador de referencia do Ministerio de Vivenda (contratos reais declarados no IRPF) mostra que o alugueiro mediano dunha vivenda colectiva supón o 27,1 % do salario bruto medio nacional (624 €/mes), superando o limiar do 30 % nas comunidades máis tensionadas cando se calcula sobre o salario neto.

4. Táboa comparativa por comunidade autónoma

Metodoloxía e fontes:

• Prezo de compra: Valor taxado medio da vivenda libre (Ministerio de Vivenda e Axenda Urbana), multiplicado por unha superficie tipo de 90 m² (sen incluír impostos de transmisión nin xuros hipotecarios).
• Alugueiro: Renda mensual mediana de vivenda colectiva do Sistema Estatal de Referencia do Prezo do Alugueiro de Vivenda (SERPAVI) a partir de datos fiscais da AEAT.
• Salarios: Custo salarial bruto total por traballador e ano da Enquisa Trimestral de Custo Laboral (INE, táboa 6061).
• Para seguir explorando: Consulta os paneis permanentes de Vivenda, Esforzo por provincia, Vivenda pública en alugueiro e Salarios reais.