Vivenda pública en aluguer

🏘️ Vivenda pública en aluguer

Cantas vivendas das administracións se alugan a prezos por debaixo dos de mercado a quen cumpre certos requisitos: as das comunidades autónomas e as súas empresas públicas e as dos concellos. Todo se amosa por cada 1.000 habitantes ou en % dos fogares, para poder comparar comunidades e países de tamaño moi distinto.

Vivenda social en aluguer: España 1,1 UE 8 (2022)OCDE 7,1 (2022)Francia 14 (2018)Portugal 1,1 (2021)Alemaña 2,6 (2021)Italia 2,4 (2022)EUA 3,6 Países Baixos 34,1 (2021)Austria 23,6Dinamarca 21,3 (2022) % do parque total de vivendas · 2019 · OCDE (Affordable Housing Database, PH4.2) Todos os países →

Cantas hai

O Ministerio de Vivenda preguntoulles en 2023 ás comunidades autónomas e aos concellos de máis de 20.000 habitantes cantas vivendas teñen e en que réxime. Con esas respostas estima que en España hai unhas 318.000 vivendas públicas en aluguer: 196.842 das comunidades (suma das súas respostas) e unhas 121.000 dos concellos (unha cifra escalada por poboación, porque moitos non responderon). Son 6,6 por cada 1.000 habitantes e chegan ao 1,72 % dos fogares.

O parque das comunidades en aluguer pasou de 178.493 vivendas en 2019 a 196.842 en 2023, un 10,3 % máis. Non hai unha serie anual: o Ministerio só fixo estas dúas enquisas.

A Enquisa de Condicións de Vida do INE dá unha serie longa, pero máis ampla: conta os fogares que pagan un aluguer por debaixo do prezo de mercado, o que inclúe a vivenda pública pero tamén pisos de empresa ou alugueres reducidos entre particulares (por iso sae máis alta).

Cantas se promoven cada ano

As cualificacións provisionais son o primeiro paso administrativo dunha vivenda protexida: cantas se poñen en marcha cada ano e con que destino. Entre 2005 e 2008 cualificábanse de media 18.138 vivendas protexidas en aluguer ao ano; entre 2013 e 2017, 505; entre 2019 e 2023, 3.741. Non todas son públicas (tamén as promoven empresas privadas con axudas) nin todas acaban construíndose.

España fronte a outros países

A OCDE reúne as cifras que dan os propios gobernos: vivendas sociais en aluguer (renda por debaixo de mercado e adxudicadas por regras, non por prezo) en % de todo o parque de vivendas. España declarou 290.000 en 2019, o 1,1 % do parque, entre os máis baixos da OCDE; a media da UE é o 8,0 % e a da OCDE, o 7,1 %.

Cada país define a vivenda social ao seu xeito (nos Países Baixos conta tamén aluguer privado por debaixo de mercado; en Austria, só vivendas principais), así que a comparación é orientativa. Nos países con máis vivenda social o peso baixou algo desde 2010:

O Ministerio compara tamén en % dos fogares (vivendas principais) con datos de Housing Europe e Eurostat. Para España usa a ECV, que mide algo máis amplo; engádese a cifra do parque público do propio Ministerio para velas xuntas:

Por comunidade

Vivendas públicas en aluguer que se coñecen por cada 1.000 habitantes: as da comunidade (dato completo de 2023) máis as dos concellos de máis de 20.000 habitantes que responderon á enquisa (dato parcial). Preme nunha comunidade para ver a súa ficha.

Sen contar Ceuta e Melilla, os parques autonómicos en aluguer máis grandes por habitante son os de País Vasco, Extremadura, Principado de Asturias, Canarias; os máis pequenos, os de Aragón, La Rioja, Cantabria, Castilla y León. En Castilla e León y Galicia a comunidade ten máis vivendas destinadas á venda ca ao aluguer, e noutras pesa a colaboración público-privada (solo público con dereito de superficie ou concesión): é o 73 % do parque autonómico en aluguer do País Vasco e o 22 % do de Madrid.

Por provincia

Non existe un reconto oficial do parque autonómico por provincia: as comunidades declárano en bloque. O que si se coñece por provincia é o parque municipal en aluguer que declararon os concellos de máis de 20.000 habitantes (62 responderon en 2023, 119 repiten o seu dato de 2019 e 228 non deron cifras). O mapa amósao por 1.000 habitantes da provincia; unha provincia en branco pode ter parque autonómico, ou municipios que non responderon.

Nas comunidades dunha soa provincia (e en Ceuta e Melilla) o parque autonómico si é provincial e pódese sumar ao municipal:

Por municipio

Vivendas dos concellos e as súas empresas municipais (non inclúe as da comunidade situadas no municipio), nos municipios de máis de 20.000 habitantes con dato.

Por partido

A vivenda protexida cualifícana as comunidades autónomas, aínda que boa parte se financia cos plans estatais de vivenda. Sumando comunidades e anos entre 2005 e 2023, e atribuíndo cada ano ao partido que gobernaba a comunidade o 1 de xullo, compárase a parte das vivendas protexidas en aluguer cualificadas con cada partido coa parte da poboación que gobernou (se todos promovesen o mesmo por habitante, a razón sería 1). Co PP a razón é 1,06 (15,7 vivendas por 100.000 habitantes e ano) e co PSOE, 1,08 (16,1).

Cambio do parque autonómico en aluguer entre 2019 e 2023, agrupando as comunidades polo partido que as gobernaba a metade dese período:

Hai que lelo con cautela: son poucos anos e poucas comunidades por partido, a vivenda tarda anos en pasar da cualificación á entrega (moitas vivendas dun mandato decidiunas o anterior), e o parque tamén cambia por vendas aos inquilinos, traspasos entre administracións ou recontos distintos en cada enquisa. As vivendas non chegan unha a unha senón en promocións, así que non ten sentido unha proba estatística como noutras páxinas.

Metodoloxía e fontes

• Parque público en aluguer: Ministerio de Vivenda e Axenda Urbana, Observatorio de Vivenda e Solo, Boletín especial Vivenda Social 2024 (Enquisa sobre vivenda social de 2023 e, para 2019, a de 2019). «En aluguer» inclúe as vivendas de titularidade pública e as de colaboración público-privada (solo público con dereito de superficie ou concesión), a cesión a baixo prezo e o aloxamento temporal; non inclúe o aluguer con opción de compra nin a venda. O total nacional de 2023 é a suma das comunidades (o boletín dá unha cifra algo menor na súa táboa de evolución). O parque municipal só recolle os concellos de máis de 20.000 habitantes que responderon (ou o seu dato de 2019 se non o fixeron); o Ministerio escálao por poboación para a súa estimación nacional. En Ceuta e Melilla a cidade é á vez comunidade e concello e o seu parque cóntase unha vez.
• Cualificacións provisionais de vivenda protexida por réxime de uso e comunidade, 2005-2023, do mesmo boletín.
• Fogares en aluguer por debaixo de mercado: INE, Enquisa de Condicións de Vida, táboa 9997. É unha enquisa: nas comunidades pequenas a mostra é reducida e amósase a media dos tres últimos anos.
• Comparación internacional: OCDE, Affordable Housing Database, indicador PH4.2 (% do parque total de vivendas, arredor de 2010 e arredor de 2022, coas medias UE e OCDE da propia OCDE; para España pode incluír vivendas de empresa) e a táboa 2.1 do boletín do Ministerio (Housing Europe e Eurostat, % das vivendas principais).
• Poboación do padrón (INE) a 1 de xaneiro de 2023 e fogares da Estatística Continua de Poboación; partido de cada Goberno autonómico segundo a táboa de presidentes de SpainFacts.