A transformación eléctrica de España: do carbón a superar o 50 % renovable

⚡ A transformación eléctrica de España: do carbón a superar o 50 % renovable

En menos de dúas décadas, o sistema eléctrico español viviu un dos cambios estruturais máis rápidos de Europa. Segundo as series oficiais de Red Eléctrica de España (REE) desde 2007, a xeración renovable pasou do 20,3 % ao 55,5 % en 2025, mentres que o carbón —que achegaba unha cuarta parte da electricidade do país (24,8 %)— se volveu testemuñal (0,6 %).

1. O relevo tecnolóxico: dúas ondas renovables e o peche do carbón

A transición eléctrica española explícase por dous impulsos sucesivos e un peche programado:

1. A primeira onda foi eólica: xa consolidada como primeira fonte de xeración do país, achega o 21,6 % de toda a electricidade en 2025.
2. A segunda onda é solar fotovoltaica: pasou de apenas o 0,2 % en 2007 ao 18,5 % en 2025, superando por primeira vez o carbón en 2020.
3. O peche das térmicas de carbón: entre 2019 e 2020 desconectouse o groso do parque carboeiro polo encarecemento dos dereitos de emisión de CO₂ europeos e o fin da súa vida útil regulatoria.

2. Máis da metade renovable e máis de tres cuartas partes sen emisións

En 2023 España superou por primeira vez a barreira do 50 % de xeración anual renovable. Se se suma a xeración nuclear (que non emite gases de efecto invernadoiro pero xera residuos radioactivos), o 74,5 % dos quilowatts hora producidos en 2025 estiveron libres de emisións directas de CO₂.

Electricidade de orixe renovable: España 55,9 UE 47,7OCDE 35,9Francia 26,1Portugal 81Alemaña 59,1Italia 48,8Marrocos 24EUA 25,6China 37 Dinamarca 91,2Noruega 99 % da xeración eléctrica · 2025 · Ember vía Our World in Data Todos os países →

3. O impacto directo no clima: cada kWh emite unha terceira parte de CO₂ ca en 2007

A substitución de carbón e gas por vento e sol afundiu a pegada de carbono da electricidade en España:

• En 2007, xerar un quilowatt hora emitía 390 gramos de CO₂ equivalente.
• En 2025, esa cifra caeu a 108 g CO₂eq/kWh (unha redución do 72 %).
• Isto multiplica o beneficio climático de electrificar o transporte (coche eléctrico) ou a climatización (bombas de calor), porque cada ano que pasa a rede eléctrica que os alimenta é máis limpa.

4. Radiografía completa do último ano (2025)

Metodoloxía e fontes:

• Datos de xeración e emisións: Red Eléctrica de España (REE) — REData, balance eléctrico nacional en barras de central (anos completos).
• Comparativa europea: Eurostat (nrg_ind_ren).
• Para seguir explorando: Consulta A electricidade en directo, Mix eléctrico, Almacenamento e bombeo, Electrificación e Emisións totais de España.