Hauteskundeak

🗳️ Hauteskundeak

Zenbat jendek bozkatzen duen, nori eta nola banatzen diren eserlekuak: 1977az geroztiko hauteskunde orokor guztiak, baita europarrak eta udal-hauteskundeak ere, Barne Ministerioaren emaitza ofizialekin, erkidego, probintzia eta udalerriaren arabera.

Botoen ehunekoak baliozko botoen gainean kalkulatzen dira (hautagaitzei emandakoak eta zuriak), emaitza ofizialetan bezala. Parte-hartzeak atzerrian bizi diren espainiarren botoa barne hartzen du (CERA).

Parte-hartzea

Hauteskunde orokorretako parte-hartzea 66,2 %-tik (aza. 2019) 80,0 %-ra (1982) bitartekoa izan da. Europako hauteskundeetan eta udal-hauteskundeetan parte-hartzea txikiagoa izan ohi da.

Botoa blokeka

Hautagaitza bakoitza familia politiko bati esleitzen zaio, eta familia bakoitza bost blokeetako bati. Mota honetako azken hauteskundeetan (2023), estatu mailako ezkerrak baliozko botoen 44,0 % lortu zuen, estatu mailako eskuinak 45,6 %, zentroko alderdiek 0,0 %, eta alderdi nazionalistek eta erregionalistek 7,9 %.

Ezkerra: PSOE eta IU, Podemos eta Sumarren familia (PCE, ICV, konfluentziak eta Más País barne). Eskuina: AP-PP, Vox eta UPN. Zentroa: UCD, CDS, Ciudadanos eta UPyD. Nazionalistak eta erregionalistak: autonomia-eremuko alderdiak (CiU-Junts, ERC, EAJ-PNV, EH Bildu, BNG, Coalición Canaria, Compromís, PAR, PRC, Teruel Existe...). Beste batzuk: gainerako hautagaitzak, batez ere txikiak eta, udal-hauteskundeetan, hautesle-elkarteak eta independenteak. SpainFactsen sailkapena da: zein siglak zein familiatara doazen webgunearen kodean dago zehaztuta (seed elecciones_partidos_reglas).

Botoa alderdika

Familia politiko bakoitzaren boto-ehunekoa (Espainia osoan noizbait 3 % gainditu dutenak). Alderdiak beren federazioekin eta aurrekoekin taldekatzen dira: PSOEk PSC barne hartzen du; PPk, AP eta haren koalizioak; IU, Podemos eta Sumarrek, PCE eta haien konfluentzia guztiak.

Zatiketa

Alderdien kopuru efektiboak zifra bakar batean laburtzen du zenbat alderdik «kontatzen» duten: 2 balio du bi alderdik botoa erdibana banatzen badute, eta hazi egiten da zenbat eta banatuago egon. Hauteskunde orokorretan 2,8 (2008) eta 6,1 (api. 2019) artean ibili da.

Alderdien kopuru efektiboa = 1 / hautagaitza bakoitzaren boto- (edo eserleku-) kuoten karratuen batura. Estatu mailako zenbaketan bezala taldekatutako hautagaitzekin kalkulatzen da (PSC PSOEren barruan, Sumarren probintzia-zerrendak Sumarren barruan...). Eserlekuetan botoetan baino txikiagoa izateak esan nahi du banaketak alderdi handien alde egiten duela.

Eserlekuko botoak

350 eserlekuak probintziaka banatzen dira D'Hondt arauarekin; beraz, eserleku bakoitzak zenbat boto kostatzen duen asko aldatzen da alderdi batetik bestera. Azken hauteskunde orokorretan (23/7/2023), 52.188 boto kostatu zuen eserleku bakoitzak alderdi batean (UPN) eta 153.995 beste batean (BNG). Eserlekurik gabe geratu ziren hautagaitzek baliozko botoen 2,5 % bildu zuten.

Gallagher indizea = hautagaitza bakoitzaren boto-%aren eta eserleku-%aren arteko diferentzien karratuen baturaren erdiaren erro karratua. 0 banaketa guztiz proportzionala litzateke.

Irabazlea probintzia bakoitzean

Probintzia bakoitzean (hauteskunde orokorretako barrutia) boto gehien jaso zituen hautagaitzaren familia politikoa.

Emaitzak udalerrika

Azken hauteskunde orokorren emaitza 8.131 udalerrietan. Horietako 4.471 udalerritan, boto gehien jaso zituen hautagaitza hau izan zen: PP. Bilatu zurea eta sakatu haren fitxa ikusteko, 1977tik izandako bilakaerarekin.