Behatoki publikoak

🔍 Behatoki publikoak

Administrazioek behatokiak sortzen dituzte gai bati jarraitzeko (genero-indarkeria, etxebizitza, klima-aldaketa, merkataritza…) eta gai horri buruzko txostenak argitaratzeko. Orri honek observatoriospublicos.es webguneak mantentzen duen errolda laburtzen du: zenbat dauden, nork sortzen dituen, noiz sortu ziren eta oraindik aktibo dauden.

Noiz sortu ziren

Urte bakoitzean sortutako behatokiak eta guztizko metatua. Erroldako 520 behatokietatik 194 behatokik baino ez dute sorrera-data, beraz barrak laburrak dira. Data dutenen artean, 65 % 2015ean edo geroago sortu zen (berrienek data hobeto dokumentatuta izan ohi dute).

Nork sortzen dituen eta zenbat dauden oraindik aktibo

Administrazio-mailaren arabera. Erroldak 7 behatoki baino ez ditu itxitzat jotzen; guztizkoaren 50 % informaziorik gabe dago oraindik jardunean dagoen ala ez jakiteko.

Autonomia-erkidegoka

Erkidego bakoitzeko behatoki autonomikoak, probintzialak eta tokikoak, milioi biztanleko. Erkidegoa erroldak adierazten duen eremutik ateratzen da edo, hori adierazten ez badu, behatokiaren izenetik: udalerria (INEkoekin gurutzatuta), uhartea edo probintzia, edo herritar-izena ("Andaluz", "Galego"…). 50 kokatu gabe geratzen dira, haien izenak ez duelako jakiten uzten ("Observatorio Social", "Observatorio del Agua"…).

Nork gobernatzen zuen sortu zirenean

Sorrera-urtea duen behatoki bakoitza urte horren erdian hura sortu zuen administrazioa gobernatzen zuen alderdiari egozten zaio: Espainiako Gobernuari estatukoak, erkidegoko lehendakaritzari autonomikoak eta alkatetzari udalekoak. Horrela, erroldako 520 behatokietatik 160 egozten dira: gainerakoek ez dute sorrera-datarik, diputazio edo kabildo batenak dira (16, nork zuzentzen zituen jakiteko daturik gabe) edo ezin dira kokatu. 15 kasutan gobernua urte berean aldatu zen, eta egozpena ez da hain segurua.

Besterik gabe zenbatzeak gehien gobernatu duenari egiten dio mesede, baita orain gobernatzen duenari ere: gero eta behatoki gehiago sortzen dira (eta erroldak hobeto dokumentatzen ditu berrienak). Hori kentzeko, taulak ikusitako behatokiak alderatzen ditu alderdi bakoitzak gobernatu zuen urteetan erroldaren gainerakoaren joerari jarraitu izan balio espero zitezkeenekin (estatukoentzat, autonomikoen eta tokikoen joera, ez baitira Espainiako Gobernuaren mende). 1eko ratioa da espero litekeena; 2, bikoitza; 0,5, erdia.

Joera kenduta, Espainiako Gobernuan PSOEk esperotakoaren 1,21 halako sortzen ditu eta PPk 0,54 halako: zoriak azalduko lukeena baino alde handiagoa, kasu gutxirekin bada ere. Erkidegoetan, PSOEren ratioa 1,14 da eta PPrena 0,88: zoriak azal dezakeen aldea.

Behatoki guztiak

Iturria: observatoriospublicos.es, Espainiako administrazio publikoetako behatokien herritarren errolda. Maila eta erkidegoa erroldak adierazten duen eremutik ondorioztatzen dira eta, adierazten ez badu, behatokiaren izenetik (INEren udalerriak, uharteak, probintziak eta herritar-izenak). "Informaziorik gabe" egoerak esan nahi du erroldak ez duela esaten behatokia oraindik aktibo dagoen. Alderdia: Espainiako Gobernuko eta autonomia-erkidegoetako lehendakaritzak, Wikidatatik eta iturri ofizialetatik abiatuta berrikusiak, eta Lurralde Politikako Ministerioaren Toki Informazio Sistemako alkateak (nork gobernatzen duen udalerri bakoitza).