Zentral elektrikoak

⚡ Espainiako zentral elektrikoak

Espainiak 123,4 GW potentzia ditu martxan 1 MW baino gehiagoko 3.586 zentraletan, eta beste 9,3 GW eraikitzen. Horien atzean izapidetzen dauden 141 GW proiektu daude zain, dagoeneko martxan dagoen potentzia osoa baino gehiago, nahiz eta horien zati bat baino ez den eraikiko. Mapa honek zentral bakoitza jasotzen du (martxan, obretan, izapidetzen, iragarrita edo dagoeneko itxita), Global Energy Monitorren mundu-inbentarioaren arabera.

Mapa

Zirkulu bakoitza zentral bat da: haren azalera potentziaren proportzionala da, eta koloreak teknologia adierazten du. Aukeratu egoera, teknologiak eta autonomia-erkidegoa; pasatu sagua zirkulu baten gainetik haren datuak ikusteko.

Aukeratutako iragazkiekin: 3.586 zentral, 123,4 GW guztira.

2.900 unitate inguruko koordenatuak (batez ere izapidetzen dauden eguzki- eta eoliko-parkeak) gutxi gorabeherakoak dira: udalerrian kokatu ohi dira, ez lursail zehatzean. Kanariak hego-mendebaldean agertzen dira: handitu mapa edo aukeratu erkidegoa iragazkian.

Martxan dagoena eta datorrena

Izapidetzen eta iragarrita dagoen potentziak instalatutakoa biderkatzen du, baina ez da aurreikuspen bat: proiektu horietako zati handi bat ez da inoiz eraikiko (inbentarioak berak geldituta edo bertan behera utzita gisa markatzen ditu urteak berririk gabe daramatzatenak). Eraikitzen dagoen potentzia da hurrengo bizpahiru urteetan zerbitzuan sartuko denaren seinalerik onena.

Nola aldatu den sorkuntza-parkea

Urtero zerbitzuan sartu eta itxi den potentzia, unitate bakoitza abian jarri zen dataren arabera. Ikus daitezke laurogeiko hamarkadako nuklearraren eta ikatzaren olatua, 2000ko hamarkadako ziklo konbinatuak eta eolikoa, 2010eko hamarkadako geldialdia eta 2019tik aurrerako olatu fotovoltaiko handia; eta bigarren grafikoan, ia ikatz guztiaren itxiera 2020 inguruan.

Kontuz 2017arekin: 790 parke fotovoltaiko txiki inguru (3,9 GW, 3 MWko mediana) 2017 abian jartze-urtetzat dutela agertzen dira inbentarioan. Ia ziur lehenetsitako data bat da (GEMek teknologia fotovoltaikoa «suposatzen» dien parkeak dira guztiak), eta gehienak 2007-2008ko lehen eguzki-boomekoak izango dira. Gailur horrek ez du islatzen 2017an eraiki zena.

Martxan dauden 8 GW inguruk (batez ere eguzki- eta eoliko-parke txikiak) ez dute abian jartze-urterik inbentarioan, eta ez dira grafiko hauetan agertzen; beraz, metatua egungo potentzia baino zertxobait beherago geratzen da. Baliteke potentzia-berritzeak eta inbentarioa sortu aurretik itxitako zentralak ez agertzea.

Zentral guztiak

Metodologia eta oharrak

• Iturria: Global Energy Monitorren (GEM) Global Integrated Power Tracker, 2026ko iraileko edizioa, CC BY 4.0 lizentziarekin. Espainia osorako zentral bakoitzaren kokapena, potentzia, egoera, jabea eta datak biltzen dituen inbentario ireki bakarra da, obretan, izapidetzen edo dagoeneko itxita daudenak barne.
• Unitateak eta zentralak: GEMek unitateak edo faseak erregistratzen ditu (zentral termiko bateko talde bakoitza, parke bateko fase bakoitza). Hemen zentralaren eta egoeraren arabera biltzen dira: zentral batek talde itxiak eta martxan dauden beste batzuk baditu, bi aldiz agertzen da, egoera bakoitzean behin. Puntu bakoitzaren teknologia potentziarik handiena duena da.
• Egoerak: martxan; eraikitzen (hasitako obrak); izapidetzen (eraiki aurrekoa: baimenak edo finantzaketa bidean); iragarrita; geldituta (geldiarazitako proiektuak, GEMek bi urtez berririk gabe geldituta ematen dituenak eta erreserban edo hibernatuta dauden zentralak); bertan behera utzita (lau urtez berririk gabeko proiektuak barne) eta erretiratuta.
• Proiektuen zorroa puztuta dago: izapidetzen 92 GW eguzki-energia eta 47 GW eoliko inguru agertzen dira, sistemak xurga dezakeena eta PNIECek aurreikusten duena baino askoz gehiago. Proiektu askok sarerako sarbide berberaren alde lehiatzen dute, eta iraungi egingo dira. Horregatik erakusten dira bereizita eraikitzen dagoen potentzia eta izapidetzen edo iragarrita dagoena.
• Falta dena: autokontsumoa eta teilatuetako fotovoltaikoa (8-9 GW inguru), instalazio txikiak (GEMek eguzki-energia ~1 MW-tik jasotzen du, eolikoa ~6 MW-tik, eta kanpoan uzten ditu minihidraulikoa eta industria-kogenerazioaren zati handi bat) eta bateriak, inbentarioak jasotzen ez dituenak; ponpaketa bai, hidraulikoaren barruan.
• REErekiko alderaketa: teknologiaka martxan dagoen potentzia Red Eléctricaren ofizialaren antzekoa da: fotovoltaikoa ~34 GW (REE ~32 GW autokontsumorik gabe), eolikoa ~31 GW (~32 GW), hidraulikoa ponpaketarekin ~16 GW (~17 GW), ziklo konbinatuak ~27 GW (~26 GW), nuklearra 7,4 GW gordin (7,1 GW garbi). Kogenerazioa ofiziala baino askoz beherago geratzen da (~1,4 GW ~5-6 GW-en aldean), GEMek handiak baino ez dituelako jasotzen. Ponpaketak ponpaketa duten zentral hidraulikoak biltzen ditu, hutsa zein mistoa.
• Teknologiak: kogenerazioa 150 MW baino gutxiagoko gas naturaleko unitateak dira, industriarako beroa ere ekoizten dutenak; gas-turbinak eta motorrak eta lurrun-turbinak batez ere Kanarietako, Balear Uharteetako, Ceutako eta Melillako fuel- eta gasolio-taldeak dira. Hiri-hondakinak ez-berriztagarritzat hartzen dira, eta ponpaketa, biltegiratze gisa, ez da berriztagarrien ehunekoan ere kontatzen.
• Kokapena: probintzia eta erkidegoa unitate bakoitzaren koordenatuen arabera esleitzen dira (itsasoko parke eolikoak, kostaldeko probintziarik hurbilenari).

Aipua: Global Integrated Power Tracker, Global Energy Monitor, 2026ko iraila (CC BY 4.0).

Datuak eguneratuta duela 8 minutu