Orzamentos prorrogados
🧾 Orzamentos Xerais do Estado: a tempo, tarde ou prorrogados
Os Orzamentos Xerais do Estado son a lei que fixa cada ano canto pode gastar o Estado e en que, e canto prevé ingresar. A Constitución obriga o Goberno a presentar o proxecto no Congreso polo menos tres meses antes de que remate o ano (art. 134.3), para que as Cortes o aproben antes do 1 de xaneiro. Se non chega a tempo, os orzamentos do ano anterior prorróganse automaticamente ata que se aproben os novos (art. 134.4). Esta páxina conta, co Boletín Oficial do Estado, cantos exercicios comezaron sen orzamento propio e que Goberno debía presentalo.
Evolución
Cada exercicio, desde 1978
Días de cada ano en que o Estado funcionou cos orzamentos do ano anterior prorrogados: 0 se a lei se publicou antes do 1 de xaneiro, o ano enteiro se non chegou a aprobarse. 2026 conta os días transcorridos ata hoxe.
Os atrasos de medio ano concéntranse nos exercicios con eleccións xerais ou cambio de Goberno preto do outono anterior (1979, 1983, 1990, 2012 e 2017): o Goberno saínte non presenta o proxecto ou as Cortes disólvense antes de votalo, e o novo Goberno aproba o orzamento a metade de ano. En 2018 o atraso debeuse á falta de apoios no Congreso. Os exercicios prorrogados enteiros son aqueles en que o Congreso rexeitou o proxecto ou o Goberno non chegou a presentalo.
Por Goberno
Cada exercicio atribúeselle ao presidente que debía presentar o proxecto: o que estaba en funcións o 30 de setembro do ano anterior, cando vence o prazo constitucional. A última columna da táboa completa mostra ademais quen gobernaba o 1 de xaneiro, que é quen xestiona a prórroga.
Por partido: observados fronte a esperados
Os esperados son os exercicios sen orzamento o 1 de xaneiro que lle corresponderían a cada partido se todos os Gobernos fallasen ao mesmo ritmo, segundo o número de exercicios que lle tocaba presentar a cada un. Unha ratio de 1 é o esperable; 2, o dobre; 0,5, a metade.
O PSOE está en 1,04 veces o esperado, o PP en 0,54 e UCD en 1,88. Con tan poucos exercicios, a diferenza entre PSOE e PP non é maior da que podería explicar o azar. Que un orzamento saia adiante depende sobre todo de que o Goberno teña maioría no Congreso, e os Gobernos en minoría ou co Parlamento fragmentado foron máis frecuentes desde 2016.
Todos os exercicios
Metodoloxía e fontes
- Fonte: sumarios diarios do Boletín Oficial do Estado, API de datos abertos: as leis cuxo título é «Ley N/AAAA, de …, de Presupuestos Generales del Estado para el año …». Se unha lei se publicou en varias partes, conta a data da primeira. Non se contan as leis que modifican ou amplían un orzamento xa aprobado.
- Prórroga automática (art. 134.4 da Constitución): se a Lei de Orzamentos non se aproba antes do primeiro día do exercicio, considéranse automaticamente prorrogados os do exercicio anterior ata que se aproben os novos. A prórroga mantén os créditos do ano anterior, pero non permite novas políticas de gasto que necesiten crédito propio, e as actualizacións (pensións, soldos públicos) fanse por real decreto lei.
- Situación: «A tempo» = lei publicada no BOE antes do 1 de xaneiro do exercicio; «Tarde» = publicada durante o exercicio; «Prorrogado» = o exercicio rematou sen lei propia. Días de prórroga: do 1 de xaneiro á publicación da lei (o ano enteiro se non a houbo; ata hoxe no exercicio en curso).
- Atribución: ao presidente en funcións o 30 de setembro do ano anterior, data en que vence o prazo do art. 134.3 para presentar o proxecto. É unha elección discutible cando o Goberno cambia no outono ou no inverno (exercicios 1983 e 2012): a táboa completa dá tamén o presidente do 1 de xaneiro.
- Esperados: total de exercicios sen lei o 1 de xaneiro desde 1978, repartido segundo os exercicios que debía presentar cada partido. Supón que todos os Gobernos tiñan a mesma probabilidade de fallar, cousa que non ocorre (a maioría parlamentaria importa moito).
- Comparación internacional: non se inclúe; as regras de prórroga ou de peche do Estado sen orzamento cambian dun país a outro e non hai unha estatística oficial homoxénea.