Empresas, emprendemento e I+D

🏭 Empresas, emprendemento e I+D

Cantas empresas hai en España e de que tamaño son, cantas sociedades se crean e cantas pechan, cantos traballadores son autónomos e canto se inviste en investigación e desenvolvemento (I+D) comparado con Europa. As cifras dánse por habitante, en porcentaxe ou, se son euros, descontada a inflación.

Gasto en I+D: España 1,5 UE 2,3OCDE 2,9Francia 2,2Portugal 1,7Alemaña 3,2Italia 1,4Marrocos 0,7 (2010)EUA 3,4China 2,6 Corea do Sur 4,9Israel 6,3 % del PIB · 2023 · Banco Mundial (WDI, UNESCO) Todos os países →

Cantas empresas hai

O Directorio Central de Empresas do INE conta a 1 de xaneiro todas as empresas activas, incluídos os autónomos, agás as do campo e a pesca, as administracións e o servizo doméstico. En 2025 había 67,4 por cada 1.000 habitantes, fronte a 74,1 en 2008. En 2023 o INE pasou a contar só as empresas economicamente activas: a caída dese ano é un cambio de criterio (en termos homoxéneos o número de empresas medrou un 0,5 % segundo o INE).

Por comunidade, Illes Balears ten a maior densidade empresarial, con 83,5 empresas por 1.000 habitantes, e Ceuta a menor, con 38,7. As empresas cóntanse na comunidade da súa sede, non onde teñen os seus establecementos.

Tamaño: case todas son moi pequenas

En 2025, o 54,4 % das empresas non tiña ningún asalariado e o 95,1 % tiña menos de 10. Só o 0,80 % tiña 50 asalariados ou máis; as grandes, con 250 ou máis, eran 5.339.

Para comparar con Europa, Eurostat mide o tamaño por persoas ocupadas (incluídos os donos) e deixa fóra as finanzas. En 2024, as microempresas (menos de 10 ocupados) daban o 31,4 % do emprego empresarial en España fronte ao 29,6 % na UE-27; as grandes, o 35,5 % fronte ao 36,5 % (en Alemaña, o 44,5 %).

A que se dedican

Empresas activas por gran sector en 2025. Comercio é o sector con máis empresas: 18,9 % do total, - por 1.000 habitantes.

Sociedades que se crean e se disolven

Sociedades mercantís (sobre todo limitadas e anónimas) inscritas e disoltas no Rexistro Mercantil, sumando os 12 meses anteriores e por cada 100.000 habitantes. En 2025 creáronse 260 por 100.000 habitantes, fronte a 333 en 2006 e 167 en 2009; disolvéronse 53 por 100.000, é dicir, 20 por cada 100 creadas. Os autónomos non aparecen aquí.

O capital co que nacen as sociedades, descontada a inflación, baixou: o capital medio subscrito foi de 45.216 € en 2025, fronte a 104.096 € en 2006 (euros de 2025). É unha media: unhas poucas sociedades con moito capital pesan moito nela.

Por comunidade, en 2025. Cada sociedade cóntase na comunidade do seu domicilio social.

Concursos de acredores

Empresas e persoas que entran en concurso de acredores (a antiga quebra ou suspensión de pagamentos), por cada 1.000 empresas activas. Pasaron de 0,34 en 2007 a 3,16 en 2013. En 2020 foron 2,54 por 1.000 empresas (18,3 por 100.000 habitantes). O INE non publicou esta estatística despois de 2020.

Para ver a tendencia recente serve o índice de declaracións de quebra de Eurostat, que compara cada país consigo mesmo (2021 = 100) e non permite comparar niveis entre países. En 2026-Q2, o índice de España estaba en 149 e o da UE-27 en 196.

Autónomos

A Enquisa de Poboación Activa pregunta a cada ocupado se traballa por conta propia ou allea. O número de traballadores por conta propia cambiou pouco (3,13 millóns en 2002 e 3,28 millóns en 2025), pero como o emprego asalariado medrou máis, o seu peso baixou do 18,7 % ao 14,7 % dos ocupados. Son persoas, non altas na Seguridade Social: a cifra de afiliados ao réxime de autónomos é distinta.

En 2025, Galicia tiña a maior proporción de traballadores por conta propia (18,0 % dos ocupados) e Ceuta a menor (11,2 %).

Investigación e desenvolvemento (I+D)

O gasto en I+D inclúe o que investigan as empresas, as administracións, as universidades e as entidades sen ánimo de lucro, e mídese en porcentaxe do PIB. En 2024, España gastou o 1,50 % do PIB, fronte ao 2,26 % da UE-27, e ocupaba o posto 15 dos 27 países da Unión.

Coa crise o gasto retrocedeu: do 1,36 % do PIB en 2009 ao 1,18 % en 2016. Descontada a inflación, baixou de 441 € por habitante en 2008 a 348 € en 2014, e en 2024 foi de 506 € (euros de 2025).

Quen executa o gasto. En 2024, as empresas gastaron en I+D o 0,84 % do PIB en España e o 1,50 % na UE-27; as administracións, o 0,29 % fronte ao 0,25 %, e as universidades, o 0,37 % fronte ao 0,49 %. A diferenza con Europa está sobre todo nas empresas.

Investigadores en equivalencia a xornada completa por cada 1.000 ocupados: 8,7 en España e 11,1 na UE-27 en 2024.

Por comunidade, en 2024 (último ano con datos rexionais). Comunidad Foral de Navarra dedicou a I+D o 2,34 % do seu PIB e Ceuta o 0,28 %.

A produción das empresas por sector está en Sectores e os salarios en Salarios.

Fontes: INE, Directorio Central de Empresas (DIRCE), táboas 302 (empresas por provincia desde 1999) e 39372 (por comunidade, actividade e asalariados); Estatística de Sociedades Mercantís, táboa 13912; Estatística do Procedemento Concursal, táboa 2992; EPA, ocupados por situación profesional, táboa 65316. Eurostat: gasto en I+D rd_e_gerdtot e rd_e_gerdreg, investigadores rd_p_perslf e rd_p_persreg (elaborados coa Estatística sobre Actividades de I+D do INE), empresas por tamaño sbs_sc_ovw e altas e quebras sts_rb_q. Poboación: padrón do INE. Euros constantes co IPC xeral do INE (base 2025).